Internet bankacılığının yayıldığı 2000′lerin başında, terminolojik adıyla Account Aggregation, Türkçe’siyle Hesap Toplama akımı olmuş; bankalar tarafından engellenmişti. Bu size bir çağrışım yaptı mı? Baş harfleri ATM! Account Aggregation da aynı sebeplerle hayata giremedi. Hayata giremeyen Account Aggregation, zamanla evrilerek bugünün Kişisel Finans Yönetimi (KFY) uygulamalarını doğuramadı! Dünyanin bir çok ülkesinde güzide KFY uygulamaları yürüyorken, biz kişisel finansal yönetimde geri kalıyoruz.

KFY nedir? Microsoft Money gibi çağ dışı uygulamalar aklınıza gitmesin, zira tedavülden kalktı. Sosyal medyaya bütünleşik, insanların bütçelerini yaparken birbirleriyle fikir paylaştığı, bağımsız danışman ve analistlerin bulunduğu bir dünya hayal edin. Ya da hayal etmeyin gidin yapılmışına bakın: mint.com, geezeo.com wesabe.com, jwaala.com

Bizim Türkiye’de de böyle uygulamalara ihtiyacımız var. Öncelikle insanlar, kazandıkları paralar nelere gidiyor onu bilsinler görsünler diye. Siz hiç kart ekstrelerinizi her ay Excel’e geçirip, harcamalarınızı kategorilendirdikten sonra küçük bir analiz yaptınız mı? Harika sonuçlar çıkıyor! Ama bu işi tamamlamak saatler alıyor ve her ay uğraşılacak şey değil. İşte inovasyon burada gerekiyor, başka yerde değil! Account aggregation ise kritik bir hal alıyor ve bankalar arası ara-bağlantı merkezine ihtiyaç duyuluyor. Bunun sebebi bizim Türkiye’de güvenlik yüzünden geldiğimiz nokta. Malum SMS şifresiz ya da Mobil İmza’sız hesap bakiyesi bile görüntülenemiyor.

Benim aklıma BKM geliyor. Sonuçta ATM’leri birleştirmiş bir kurum; bankaların internet şubelerini de birleştirebilir. Sadece ara-bağlantı yapması yeterli. Inovatif bankalarımız kısa sürede Internet Şube’lerini yenileyip, bize harika çözümler sunacaktır.

İlerleyen yıllarda, bağımsız KFY sunmak isteyen firmalar olursa, BKM’nin güvenlik kriterlerini de sağladıktan sonra bu işe Türkiye’de girebilirler. O günler de nasıl olsa gelir. Ama önce bizim güzide bankalarımız yapsın şu Account Aggregation ve Kişisel Finans Yönetimi işlerini.

Burada hemen KFY’nin bankalar için faydalarına deyineyim. KFY elbette tüketicinin faydasına. Bankalara faydası ise sadece müşterilerini memnun etme değil, olmamalı. Alkıma gelen bir kaç faydayı sunayim:

1- Müşteri kaybetmeme (lower attrition): KFY adaptasyonu sürecinde, müşteri banka ile daha çok haşır neşir oluyor. Kart ekstresinin incelenmesi, harcamaların etiketlenmesi, kategorilendirme, raporlama ile uğraşmak ve yönetim altyapısını yapmak sıkı bir sadakat sağlıyor. Çünkü, yeni bir bankaya geçip de onun sistemini öğrenme ve adaptasyon sürecini yeniden yaşamayı kim ister?

2- Çapraz ve yukarı satış: Bankalar bu konuda oldukça iyi çalışıyorlar ancak satış stratesinin ‘push’ tabanlı olduğunu söylemem gerek. Daha ileri seviyeye taşınsa? Tüketici finansal analizini, bütçesini yapıyorken, o anda ihtiyacını çözecek ürünleri çekiyor olsa (pull marketing) çapraz satış oranları yukarı çekilmez mi?

3- Sosyal Medyada Bankalar: Bugüne kadar sosyal medyada sadece eleştirilen bankalar, savunma vermeden sorunları dinleyen taraf olmaktan çıkıp, kendi sistemleri üzerinden finans yönetimi ve ürünleri hakkında içerik üreten konum tarafına geçmesin mi? Müşterileri ne kadar kar elde ettiklerini, yeni kredi kartları ile aldıkları uçuş millerini internet’e bassa nasıl olurdu?

4- Risk Analizi: Bütçelerini bankanın (ya da bankanın erişimindeki) platform üzerinde yapan tüketicinin, burada koyduğu hedeflere yönelik kredi ürünü kullanması, müşterinin risk analizinde yeni yaklaşım sağlayacaktır. En azından, bu segmentteki (kendine hedef koyan ve koşan) müşterilere özel ürünler tasarlanacaktır.

5- Merchant’larda derinleşme: Bankalar üye iş yerlerini pek güzel yönetiyorlar. Şöyle birşey var, kısıtlı kadrolarıyla ancak ulusal markalar ya da sektörel kampanyalar tasarlanabiliyor. Peki orta ve küçük ölçekli işletmeler? Bunların ne sattıklarından bile çoğu bankanın haberi yok. Peki ama KFY kullanan müşterilerin, bu iş yerlerinin alış-veriş verilerini derlemesi, etiketlemesi, kategorilendirmesi sonucu ortaya çıkacak anlamlı veri işe yaramaz mı?

KFY’ye talep var, yöneticiler bunu görüyor ve bir süre sonra bazı bankaların KFY sunduğunu göreceğiz ama sadece kendi müşterilerine, kendi ürünleri ile ilgili sunmamasını diliyorum.