Gelişmekte olan ekonomileri baştan çıkartan, Kenya gibi bazı ülkelerde GSMH’nin %15′ine oturan Mobil Para servisleri nasıl çalışlıyor?

Türkiye’de çalışmıyor, öncelikle onu belirteyim; çalışmalarımız sürüyor, nasıl bir model çıkacak henüz net değil. Bu aşamada size Afrika ve Asya’da çalışan modelleri sunacağız.

Malum mobil para, bankasız kesime hitap ediliyor; onların sisteme sokulması ve işlemlerini gerçekleştirmesi gerek. Mobil cihazları var, iletişim içindeler ancak sisteme nasıl kayıt olacak, ellerindeki nakti nasıl mobil paraya çevirecekler? Agent’lar üzerinden. Dört görevleri var:

Görevlere geçmeden önce uyarayim, agent’ları banka personeli gibi düşünmeyin; burası ekonomik pramitin dibi, burası başka bir dünya!

Müşteri kaydı
Mobil Para servis sağlayıcının yüzü, agent’lar. Müşteriler ile onlar muhattap oluyorlar. Geleneksel bankcılık sistemleri gibi rekamlarla marka bilinirliği ya da güveni yaratmak söz konusu değil. Güven, agent’a, dolaylı olarak markaya duyuluyor. O yüzden, iyi bir agent bulmak esas.

Müşteri kaydı ülkelerin düzenlemelerine göre değişiyor. Kimi ülkede SIM değiştirilirken, kiminde sadece telefon numarası ve kimlik bilgileri kaydediliyor.
Müşterinin Eğitilmesi
Finansal işlemlerde en can sıkıcı olay sahtekarlık. Mobil Para sistemleri kendini koruyor, müşterilerini koruyor; ama en çok müşterinin kendisini koruyor olması gerekiyor. Müşteri eğitiminin kritik noktası burası; geri kalanlar, uygulama nasıl çalışıyor, destek nasıl veriliyor. Agent’ın kaliyesi ve verdiği eğitim, sistemin ne kadar iyi çalışacağını belirliyor.
Nakit Girdisi ve Çıktısı
Agent’ların minik dükkanlarını birer banka şubesi gibi düşünün. Geleneksel banka şubeleri gibi düşünmeyiniz, lakin öyle olursa bir bu sistem kurulamaz, iki müşteri zaten bu bankalara girmekten imtina ediyor. Burada Agent, para transferi ve ödeme gibi işlemleri yerine getiriyor. Motivasyonları ise aldıkları işlem komisyonları ve eğer ellerinde uygun ürün varsa çapraz satış opsiyonları.
Agent Yetkileri
Nakit paranın olduğu yerde sahtekarlık ve dolandırıcılık riski yüksek olduğu için agentlar hiyerarşik olarak işlem yapmaya yetkililer. Bir çokları para almayı kabul ediyorken, bazıları para veriyorlar. Günlük biriken paraları belli periyodlarda birbirleri ile takas yapmak durumundalar ki nakit akışı sağlanabilsin.

Finansal servislerin, agent’lar ile bankasız kesime indirilmesi, o ekonomide dönen paranın akışkanlığını arttırıyor. Bunun pozitif etkileri çok.
Bankaların maliyetler sebebiyle giremediği alan.
Operatörlerin ise agent operasyon yükü olduğu için giremediği alan.
Mecburen servis sağlayıcılar tarafından yürütülüyor.
Agent ağı üzerinde dönen mobil para bir teknoloji mi yoksa operasyon ağı mı? ikisinin harmanlanmış versiyonu…