Türkiye Grameen Mikrokredi Programı

Prof. Dr. Muhammed Yunus’un dünyada öncülüğünü yaptığı ve 2006 Nobel Barış Ödülü de alan ve Türkiye Grameen Mikrokredi Programı çerçevesinde yürütülmekte olan mikrokredi uygulaması; Başbakan Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın verdiği ilk çeklerle, Türkiye’de ilk defa Diyarbakır’da 18 Temmuz 2003 tarihinde başlatılmış olup, halen Adıyaman, Afyonkarahisar, Amasya, Ankara, Aydın, Balıkesir, Batman, Bileceik, Bingöl, Burdur, Bursa, Çankırı, Çorum, Denizli, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, Isparta, Kayseri, Kahramanmaraş, Kırşehir, Malatya, Manisa, Mardin, Muğla, Niğde, Rize, Samsun, Siirt, Sivas, Şanlıurfa, Tokat, Yozgat ve Zonguldak illerinde çok başarılı bir şekilde sürdürülmektedir.

Nobel Ödülü sahibi Prof. Dr. Muhammed Yunus ile birlikte yürütülmekte olan Türkiye Grameen Mikrokredi Programı çerçevesinde, mikrokredi uygulamasının 2010 yılına kadar bütün illerde yaygınlaştırılmasını hedeflemekteyiz.

Türkiye Grameen Mikrokredi Programı kapsamında ve 20 Kasım 2009 tarihi itibariyle, 37 ilde ve 55 şubede, hiçbir teminat ve kefalet istenmeden, tamamen güvene dayalı olarak, yaklaşık 29.000 yoksul kadına, 38 milyon liradan fazla kredi verilmiş olup, verilen kredilerde vadesi gelen mikrokredilerde %100 geri dönüş oranı sağlanmıştır.

Yoksulluğun azaltılması ile ilgili Türkiye dahil 175 ülkede uygulanmakta olan Grameen mikrokredi uygulaması;
• 2006 yılında Nobel Barış ödülü almıştır.
• 24 Mart 2008 tarihli Time dergisinin kapağında ilişikte verildiği gibi, “Dünyayı Değiştiren 10 Fikirden Biri Olarak” açıklanmıştır.
• 2 Aralık 2008 tarihinde Nobel Ödülü sahibi Muhammed Yunus ile Türkiye’de müştereken yürüttüğümüz Türkiye Grameen Mikrokredi Programının Kahramanmaraş uygulaması 47 ülkenin üyesi olduğu Avrupa Konseyine sunulan 600 proje içinden Avrupa Birliği ödülü almıştır

Halen 37 ilde ve 55 mikrokredi şubesinde uygulanmakta olan Türkiye Grameen Mikrokredi Programının uygulayıcısı olan Türkiye İsrafı Önleme Vakfı’nın Yönetim Kurulu Başkanı, Üyeleri, Mütevelli Heyeti ve Denetim Komitesine harhangi bir ücret veya benzeri bir ödeme yapılmamaktadır. Vakıf yöneticileri, asıl işleri nin yanında, bu faaliyeti bir insanlığa hizmet olarak ve GÖNÜLLÜ bir sosyal sorumluluk görevi olarak yapmaktadır. Bu husus, ilişikte sunulan uluslararası bağımsız denetim kuruluşu PricewaterhouseCoopers’ın denetim raporunda da teyid edilmiştir.

Türkiye’de mikrokredi şubeleri farklı finansman şekilleri kullanılarak açılmaktadır. Bazı durumlarda bağışçılar ilgili mikrokredi şubesinin işletme ve kredi ihtiyacının tamamını kendileri en fazla 5 yıla yayılmış şekilde ve en az 300.000 lirayı; ilk yıl 100.000 lira olmak üzere, diğer yıllarda ise bağışçının takdirine kalacak şekilde en az 50.000 lira olmak üzere, azami 5 yıl süreyle finanse ettikleri takdirde, İSİMLERİ şubeye verilmektedir. Mesela, Hamdi Akın Kayseri Mikrokredi Şubesi, Hüsnü Özyeğin Ergani Mikrokredi Şubesi, Murat Vargı Balıkesir Mikrokredi Şubesi, Eyüp Cenap Gülpınar Siverek Mikrokredi Şubesi, Ramazan Öz İskenderun Mikrokredi Şubesi, Turgay Ciner Elbistan Mikrokredi Şubesi, Feyyaz Berker Mersin Mikrokredi Şubesi, Nihat Gökyiğit Artvin Mikrokredi Şubesi, Asım Kocabıyık Afyonkarahisar Mikrokredi Şubesi ve Nihat Özdemir Kurtalan Mikrokredi Şubesi bu şekilde finanse edilerek oluşturulmuştur.

Devlet Planlama Teşkilatı’nın Sosyal Destek Programı(SODES) çerçevesinde Adıyaman, Kızıltepe/Mardin ve Viranşehir/Şanlıurfa Mikrokredi şubeleri finanse edilmektedir.

Diğer taraftan, çok sınırlı da olsa İl Özel İdareleri, İl Özel İdaresi Kanunun 6’ncı ve 64’ncü maddeleri çerçevesinde, mikrokrediye bir Valilik uygulaması olarak finansman katkısı yaparken, diğer bütün sağlanan büyük finansman kaynakları bağışlardan elde edilmektedir.

25 Temmuz 2008 tarihinde 10.000’nci mikrokredi kullanıcısı girişimci yoksul kadına Başbakan Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın Başbakanlık’ta çek vermesi ile TBMM Başkanı Sayın Köksal Toptan’ın mikrokredi uygulanan illerden gelen mikrokredi kullanıcısı yoksul kadınlarını kabul törenlerini ihtiva eden kitap Emek ofset’in katkılarıyla hazırlanmıştır.

Avuç açma kültürünün yaygınlaşmasına sebebiyet veren hibe şeklindeki yardımlar; çalışamayacak durumdaki yaşlı, hasta ve engellilerle mutlaka sınırlı tutulmalıdır.

Bu bakımdan, yoksul kadınların daha onurlu bir şekilde kendi kendilerine gelir getirici faaliyetlerde bulunmalarına yardımcı olacak şekilde ve Nobel Barış Ödülü sahibi Prof. Dr. Muhammed Yunus ile birlikte uygulamakta olduğumuz Türkiye Grameen Mikrokredi Programı çerçevesinde, yeni mikrokredi şubeleri oluşturarak TÜİK verilerine göre yaklaşık 14 milyon yoksul kişiye ulaşılması mümkün hale getirilerek, Türkiye’de yoksulluğun onurlu bir şekilde azaltılmasına önemli katkı sağlanabileceği değerlendirilmektedir.

Saygılarımla,

Prof. Dr. Aziz Akgül
Türkiye İsrafı Önleme Vakfı
Mütevelli Heyeti Başkan