Anlık teklif tüketicileri kadın ağırlıklı olduğu için vücut bakımı ve türevi ürünler her zaman talep buluyor ve daha çok satılıyorken, Piriveta’nın açtığı yeni dikey ‘Turizm’ kısa süre içinde trend oldu. Son 1 ay içinde takibe aldığımız sitelerin Vücut bakım ve kahvaltı satışları 3.000.000-TL’yi buldu, Turizm kategorisi altında yer alan yurtiçi turlar, şehir kaçamakları ve yurt dışı turlar 2.500.000-TL satış yaptı… Tatil satışları birim fiyatı ortalama 100-TL olduğu için, bir ayda 25.000 kişiye satış yapıldığını söyleyebiliriz.

17 Aralık 2010 – 17 Ocak 2011 tarihleri arasında yaklaşık 385.000 fırsat satışı 7.100.000-TL hacim yarattı. Bu hacim içinde Turizm %18′lik paya sahip. Sunulan dönem içinde sunulan 238 farklı fırsat 22.000 adet satıldı.

Piriveta ile gelen Büyük Ada fırsatı 426 adet satılmış ve 42.600-TL hacim yaratmıştı. Anlık teklif pazarında Turizm sektörünün kapısını açan bu fırsat kısa sürede bir çok Grup satınalma sitesinin de Turizm tekliflerine ağılık vermesini sağladı. Grup satınalma sistelerinin iddialısı Groupon Şehir Fırsatı’nın dönem içinde satışlarının 1/3′ü Turizm satışlarından geldi.

Havaların ısınmasına yakın Grup satınalma fırsatçılarının, daha çok Turizm teklifi tercih edeceğini ve Turizm’in satış hacimlerinin artacağını söylemek mümkün.. Bu ay 2.500.000-TL olan hacimin Mayıs 2011′de 10.000.000-TL’ye çıkması muhtemeldir.

Yazan:innova

Geçen hafta, AT&T ve Verizon’un Visa/MC’ye attığı çalım mobil ödeme dünyasında bomba etkisi yaratmıştı. Hala yankıları sürerken Visa/MC’den karşı bir hareket henüz gelmedi ama birbiri ardına yorumlar gelmeye devam ediyor. Visa/MC’nin zaten bankalarla ilerlediği söylendi, ödeme sistemlerinin operatörün işi değildir dendi ya da Visa/MC iş modelinin mobil ödemeyi çeviremeyeceği, plastik kartlarda kalacakları bile söylendi.

Dün de Turkcell, Yapıkredi ile iş birliğine başladığını ve Ortak Markalı, Mobil Kart çıkartacaklarını duyurdu. Uygulama sadece ödeme sistemini değil, bankacılık sistemini de kapsıyor. Tüm mobil finansal servisler diyerek, bankasız kesimi de hedefliyorlar. Biliyosunuz Türkiye’de çalışan nüfusun yaklaşık %40′nın banka hesabı bulunmuyor. Şu an dünyanın gündeminde bankasızlar için Mobil Para servislerinin sunulması var. Turkcell Yapı-Kredi ile bu alana da girmeyi düşünüyor.

TUIK bilgilerine göre Türkiye’de 5 milyona yakın işletme bulunuyor. BKM rakamları 1,8 milyon POS cihazı olduğunu söylüyor. Bir işletmede birden çok POS olduğunu da düşünecek olursak, henüz kredi kartı kabul edemeyen işletme sayısı oldukça fazla! Acaba, Turkcell ve Yapıkredi bu alanı da hedefliyor mu? Yani herkes mobil ödemede, ödeme yapan tarafı düşünürken, ödeme alacaklar da düşünülmeye başlandı mı? Bu çok önemli, bakir, hacimli bir alan. Mesela ABD’de, Twitter‘ın kurucusunun yeni girişimi Square‘in hedefi tamamen bu. Kim ödeme yapar değil, kim ödeme alır!

AT&T ve Verizon nasıl çok konuşulmaktaysa, şimdi de Turkcell ve Yapıkredi konuşulacak. Zaten 6 yıldır bu konularda hep konuşuluyor. Arada bazı uygulamalar yapılıyor 10 kişiyle, 1000 kişiyle…

Lakin ben heyecanımı sürdürüyorum ve düşünüyorum ki, ummadık yerden bir taş gelecek ve bütün bariyerler yıkılacak.

Bu taş kimden gelirse gelsin, güzel olacak.

Yazan:sarper.silaoglu

Internet bankacılığının yayıldığı 2000′lerin başında, terminolojik adıyla Account Aggregation, Türkçe’siyle Hesap Toplama akımı olmuş; bankalar tarafından engellenmişti. Bu size bir çağrışım yaptı mı? Baş harfleri ATM! Account Aggregation da aynı sebeplerle hayata giremedi. Hayata giremeyen Account Aggregation, zamanla evrilerek bugünün Kişisel Finans Yönetimi (KFY) uygulamalarını doğuramadı! Dünyanin bir çok ülkesinde güzide KFY uygulamaları yürüyorken, biz kişisel finansal yönetimde geri kalıyoruz.

KFY nedir? Microsoft Money gibi çağ dışı uygulamalar aklınıza gitmesin, zira tedavülden kalktı. Sosyal medyaya bütünleşik, insanların bütçelerini yaparken birbirleriyle fikir paylaştığı, bağımsız danışman ve analistlerin bulunduğu bir dünya hayal edin. Ya da hayal etmeyin gidin yapılmışına bakın: mint.com, geezeo.com wesabe.com, jwaala.com

Bizim Türkiye’de de böyle uygulamalara ihtiyacımız var. Öncelikle insanlar, kazandıkları paralar nelere gidiyor onu bilsinler görsünler diye. Siz hiç kart ekstrelerinizi her ay Excel’e geçirip, harcamalarınızı kategorilendirdikten sonra küçük bir analiz yaptınız mı? Harika sonuçlar çıkıyor! Ama bu işi tamamlamak saatler alıyor ve her ay uğraşılacak şey değil. İşte inovasyon burada gerekiyor, başka yerde değil! Account aggregation ise kritik bir hal alıyor ve bankalar arası ara-bağlantı merkezine ihtiyaç duyuluyor. Bunun sebebi bizim Türkiye’de güvenlik yüzünden geldiğimiz nokta. Malum SMS şifresiz ya da Mobil İmza’sız hesap bakiyesi bile görüntülenemiyor.

Benim aklıma BKM geliyor. Sonuçta ATM’leri birleştirmiş bir kurum; bankaların internet şubelerini de birleştirebilir. Sadece ara-bağlantı yapması yeterli. Inovatif bankalarımız kısa sürede Internet Şube’lerini yenileyip, bize harika çözümler sunacaktır.

İlerleyen yıllarda, bağımsız KFY sunmak isteyen firmalar olursa, BKM’nin güvenlik kriterlerini de sağladıktan sonra bu işe Türkiye’de girebilirler. O günler de nasıl olsa gelir. Ama önce bizim güzide bankalarımız yapsın şu Account Aggregation ve Kişisel Finans Yönetimi işlerini.

Burada hemen KFY’nin bankalar için faydalarına deyineyim. KFY elbette tüketicinin faydasına. Bankalara faydası ise sadece müşterilerini memnun etme değil, olmamalı. Alkıma gelen bir kaç faydayı sunayim:

1- Müşteri kaybetmeme (lower attrition): KFY adaptasyonu sürecinde, müşteri banka ile daha çok haşır neşir oluyor. Kart ekstresinin incelenmesi, harcamaların etiketlenmesi, kategorilendirme, raporlama ile uğraşmak ve yönetim altyapısını yapmak sıkı bir sadakat sağlıyor. Çünkü, yeni bir bankaya geçip de onun sistemini öğrenme ve adaptasyon sürecini yeniden yaşamayı kim ister?

2- Çapraz ve yukarı satış: Bankalar bu konuda oldukça iyi çalışıyorlar ancak satış stratesinin ‘push’ tabanlı olduğunu söylemem gerek. Daha ileri seviyeye taşınsa? Tüketici finansal analizini, bütçesini yapıyorken, o anda ihtiyacını çözecek ürünleri çekiyor olsa (pull marketing) çapraz satış oranları yukarı çekilmez mi?

3- Sosyal Medyada Bankalar: Bugüne kadar sosyal medyada sadece eleştirilen bankalar, savunma vermeden sorunları dinleyen taraf olmaktan çıkıp, kendi sistemleri üzerinden finans yönetimi ve ürünleri hakkında içerik üreten konum tarafına geçmesin mi? Müşterileri ne kadar kar elde ettiklerini, yeni kredi kartları ile aldıkları uçuş millerini internet’e bassa nasıl olurdu?

4- Risk Analizi: Bütçelerini bankanın (ya da bankanın erişimindeki) platform üzerinde yapan tüketicinin, burada koyduğu hedeflere yönelik kredi ürünü kullanması, müşterinin risk analizinde yeni yaklaşım sağlayacaktır. En azından, bu segmentteki (kendine hedef koyan ve koşan) müşterilere özel ürünler tasarlanacaktır.

5- Merchant’larda derinleşme: Bankalar üye iş yerlerini pek güzel yönetiyorlar. Şöyle birşey var, kısıtlı kadrolarıyla ancak ulusal markalar ya da sektörel kampanyalar tasarlanabiliyor. Peki orta ve küçük ölçekli işletmeler? Bunların ne sattıklarından bile çoğu bankanın haberi yok. Peki ama KFY kullanan müşterilerin, bu iş yerlerinin alış-veriş verilerini derlemesi, etiketlemesi, kategorilendirmesi sonucu ortaya çıkacak anlamlı veri işe yaramaz mı?

KFY’ye talep var, yöneticiler bunu görüyor ve bir süre sonra bazı bankaların KFY sunduğunu göreceğiz ama sadece kendi müşterilerine, kendi ürünleri ile ilgili sunmamasını diliyorum.

Yazan:sarper.silaoglu

Hilary Clinton’un “21.yy Devlet Idaresi” girişimi Tech@State serileri Global Insights Direktörü Jan Chipchase’i konuk etti. Tech@State, liderler, inovatörler, bürokratlar ve teknolojistlerin birlikte çalışmalarını amaçlayan think-tank oluşumu. Jan Chipchase ise Nokia’da çalıştığı 10 yıllık süre içinde, insanların cep telefonlarında ne uygulamalar yaptıklarını ve neden yaptıklarını araştırmış ve yeni uygulama alanlarını gözlemleyen kişi. Sunumu Obopay kurucu ve CEO’su Carol Realini’den hemen önce yaptı.

Blog’un devamında Jan’ın yaptığı konuşmanın metni ve sunum yer alıyor.

Yazan:sarper.silaoglu

İki gün önce, ABD’de AT&T ve Verizon’un Visa ve Mastercard’ı devre dışı bırakan Mobil Temassız Ödeme hizmetinin yankıları halen sürerken; bugün İstanbul’da, Visa ve Akbank, MicroSD kart tabanlı -operatörleri devre dışı bırakan- çözümü sundu.

Akbank Genel Müdür Vekili Hakan Binbaşgil, Genel Müdür Yardımcısı Mine Könüman;
Visa Europe Bölge Genel Müdürü Berna Ülman, Türkiye Ülke Direktörü Nur Öztin Kurak adeta gövde gösterisi yaptılar.

Basın toplantısı öncesi görüşlerini aldığımız yöneticilerden aldığımız bilgiler de Akbank’ın bu konuya ağırlık verdiğini belli ediyordu. Visa için de bir önemli bir adım diyebiliriz, lakin operatörlerin olmadığı bir mobil dünya düşünemiyorlardı; ancak banka kuvvetli ise başka…

Operatörsüz mobil ödeme olur mu?
Mobil ödemede, öncelikli gereksinimler:
-Ödemelerin yapılacağı temassız terminaller: Visa ve Akbank’ta var.
-Ödeme sistemlerinde yenilikçi uygulamalara adaptasyonu yüksek tüketici: Akbank’ta var.
-Dağıtım kanalı: Akbank’ın 850′nin üzerine subesi var. Ve 2 milyon müşterisi ise şubelerinden içeri girmiyor; bu müşteriler hep çevirim içi.

Mobil operatörlerin de farklı avantajları var tabi.

Asıl soru: Tüketici neden kart ya da para yerine cep telefonu kullansın?
İşte sormaya çekinilen soru bu! Cevabı yok. Bu da zayıf alan.
Yapılan analizlerde kullanıcı geri bildirimleri inceleniyor; ümit verici değil.
Pilot uygulamalarda bazı yöneticilerin, kendilerine kullanması için verilen NFC telefonları iade ettiklerini de biliyoruz.

Güçlü olanın kazanacağı bir oyun. Ama düello değil, bir anda kazanılsın!

Yazan:sarper.silaoglu

Geçen hafta, Visa’nın sponsorluğunda C-I.TV’nin başlattığı, Temassız ve NFC Şehir Liginden bahsetmiştik. Türkiye hızla bilgilerini derledi ve Istanbul’u zirveye taşıdı.

Denizbank’ın Visa PayWave’li Sea&Miles kartları,
Bankasya’nın Ingenico ile yaptığı Temassız kartlı Havaalanı Taksileri,
Turkcell’in önce Garanti, sonra Akbank ile gerçekleştirdiği NFC pilotları,
Avea’nın Garanti ile yürüttüğü SIM+ NFC antenli uygulama,
ve BKM’nin hazırladığı ulusal NFC uygulaması, Istanbul’ı 131 puan’la lider konumuna yerleştirdi.

Inovasyon denince, gözler Istanbul’da. Ama sosyal inovasyon denince gözler maalesef burada değil!

Yazan:sarper.silaoglu

Bloomberg’in başlığı: AT&T ve Verizon, Akıllı Telefonları Kullanarak Visa ve Mastercard’ı hedefliyor!

Amerikanın iki en büyük operatörü, AT&T ve Verizone, aralarına Deutsche Telecom‘un ABD iştiraki T-Mobile‘ı da alarak yeni bir girişim açıkladı: Cep Telefonlarından Mobil Temassız Ödeme.

Eko-sistemin ilk halkasında bir banka olmadığı gibi, Dünyanın en büyük ödeme sağlayıcıları Visa ve Mastercard da yok. Bir game-changer hareketi. Bankalar finansal varlıkları taşıyacakları için musluk üstlerine akacak ama kontrol edemeyecekler. Dahası, Visa/MC sistemde hiç olmayacak. Bakalım ne olacak?

Visa ve MC temassıza ağırlık verecektir (ABD için konuşuyorum) ancak temassız eski bir teknoloji ve pazardaki penetrasyonu hala çok düşük. ABD’de 325 milyon kredi kartı içinde sadece %8. Bu rakam diğer ülkelerde de aşağı yukarı aynı, bizde %13. Ama kullanım hacimleri yerlerde sürünüyor.

Artık yavaş yavaş kabul etmek gerekir ki, tüketiciler olarak temassız kartı sevmedik. Şehiriçi ulaşım için tamam işe yarıyor ama onun da GSMH’ye oranı ne ki? Başka da yer yok. Diğer mikro ödemelerimiz hala nakit, nakit yoksa kart!

Mobil temassıza gelince bu işler çalışır mı? Kesinlikle bir Game-Changer’a ihtiyaç var. AT&T ve Verizon game-changer olmak istiyor.

Ama onun da sektörün içinden çıkmayacağı kesin. Ne banka, ne operatör, ne de ödeme sağlayıcı!

Bugünün kart dünyasının kurucuları, American Express, kargo şirketinden dönüşmüş seyahat çeki şirketiydi; Diners Club, restoran sadakat ve ödeme sistemiydi. İkisinin de arkasında bir banka yoktu.

Hamiş: Dolaylı olarak banka sahibi yatırımcılar vardı.

Yazan:sarper.silaoglu

Henüz, NFC‘nin standartları oturmadı, üreticiler üretime geçemedi, Apple temassızsı versiyon 4′e almadı ama bu teknolojiye talep yoğun. Servis sağlayıcılar istiyor, bankalar istiyor; bilse, halk da isteyecek!

Madem cihaz yok, ara çözümler var: Akbank, Visa ile giriştiği yatırımla, ‘operatör bağımsız’ köprü teknolojili Mobil Temassız Ödeme uygulamasını geliştirdi.

Proje, bünyesinde Mobil Operatör olmadığı için oldukça iddialı. Ama mobil operatörün olmadığı, mobil ödeme olmaz demek de değil. Lakin, geçen gün Twitter’da paylaştığımız bir makalede dediği gibi: Mobile Money- Are MNO’s Out of The Loop?

Yazan:sarper.silaoglu

C-I.TV, Visa’nın Gold Sporsorluğunda, Dünya Temassız ve NFC Ödemeler Ligini kurdu.

Şu anda, Londra 112 puan ile başı çekiyor. Takipçileri, Brancknell (Ingiltere), Banalore (Hindistan) ve Nice (Fransa), sırasıyla 87,85 ve 84 puanla takipte.

Lige katılmak için şehrin NFC ve Temassız projerinde gelinen toplam rakamı sunmak yeterli. Projelerin amaçları ve kapsamlarını sunan ve 17 kritere ayrılmış bilgileri sağlamak gerekiyor. Yapılan projelerin çevreciliği ve sosyal etkisi de ayrıca puan kazandırıyor.

Istanbul’da, yarışmada birinciliğe aday. Şu ana kadar, kredi kartlarının ve şehir kartlarının bilgileri derlendiği kadarıyla yarışmaya sunuluyor.

Bugüne kadar geliştirilen yenilikçi servisleri ile şehrimizin zirveye oynayacağını öngörüyoruz.

Siz de henüz bilgilerinizi iletmediyseniz sarper.silaoglu [at] innovabank.com adresine gönderebilirsiniz.

Yazan:sarper.silaoglu

Mobil Para Transferleri günün konusu. 2008′de Türkiye’de yaptığımız bir analize göre, mobilize edilecek hacim 100 milyar lira çıkmıştı. Buna karşılık PTT rakamlarını inceleyelim

PTT 2009 yılı yurtiçi transfer hacimleri:
Kullanıcı 1,4 milyon
İşlem sayısı: 9 milyon
Hacim: 37 milyar TL

Türkiye’de bankalılaşma oranı %50′nin üzerinde. Gelişmekte olan ekonomiler içinde iyi bir yerde, gelişmiş ekonomilerin içinde kötü bir yerdeyiz.
20 milyondan fazla çalışanın banka hesabı yok. Ama ekonomisi var. İşte bu ekonomi 100 milyar TL.

100 milyarlık hacmin transfer geliri, asgari %05′ten 500 milyon-TL yapar.

Bir sorunumuz var:
Mobil Para Transferlerinde, nakit paranın hesaba geçmesi gibi saha işi var. Burada PTT devreye girebiliyor: 3768 tane şubesi var. Bu rakam 2000′de 5600 idi. Bu kadar geniş ağ, iş yapılmadığı için kapatılıyor. Halbuki ihtiyaç var… Mobil Para servisleri ile PTT işletmelerinde kaldıraç etkisi neden yaratılmasın?!

Unutmadan PTT’de Western Union hacmini verelim:
Gelen Para 144 milyon, Gönderilen 319 milyon. Rakamlar ne kadar küçük ama komisyon tutarları 6.859.000-TL. Komisyon oranı %1,5. Yukarıda komisyon oranını Western Union’un üçte biri hesapladık.

Kim 500 milyon ister?

Yazan:sarper.silaoglu